This post is also available in: English Armenian
فناوری پلاسمای سرد بهعنوان یک ابزار نوین در پردازش مواد غذایی، با امکان ضدعفونی سطحی و بهبود ماندگاری، توجه صنعت غذا را به خود جلب کرده است. از میان گازهای مختلفی که در تولید پلاسمای سرد بهکار میروند، اکسیژن نقش کلیدی در ایجاد گونههای فعال اکسیژن (Reactive Oxygen Species یا ROS) دارد که فعالیت ضد میکروبی مؤثری را بر روی باکتریها، کپکها و مخمرهای مواد غذایی ایجاد میکنند. این فناوری به دلیل دمای پایین عملیاتی، امکان پردازش مواد حساس به حرارت مانند میوهها، سبزیجات و محصولات پروتئینی را بدون تخریب خواص تغذیهای و حسی فراهم میآورد.
پلاسمای سرد، چهارمین حالت ماده محسوب میشود و بهصورت گاز یونیزه با درجه حرارت نزدیک به محیط عمل میکند. این ویژگی امکان استفاده از آن برای مواد غذایی حساس به حرارت را فراهم میسازد، بدون آنکه تغییرات فیزیکی و شیمیایی عمدهای ایجاد شود. در دهههای اخیر، کاربرد پلاسمای سرد در صنایع غذایی رشد چشمگیری داشته و توجه به ترکیب گازی مورد استفاده بهویژه اکسیژن، از اهمیت بالایی برخوردار شده است.
اکسیژن، با تشکیل گونههای فعال شیمیایی مانند رادیکالهای هیدروکسیل، پراکسید هیدروژن و اکسیدهای نیتروژن، میتواند ساختار دیواره سلولی میکروبها را تخریب کرده و باعث مرگ آنها شود. از این رو، پلاسمای سرد حاوی اکسیژن بهعنوان یک روش طبیعی و بدون نیاز به مواد شیمیایی سنتی، برای افزایش ماندگاری و ایمنی مواد غذایی شناخته میشود.
تحقیقات نشان میدهد که نسبت اکسیژن در گاز پایه، شدت و نوع گونههای فعال تولیدشده در پلاسما را تعیین میکند و این موضوع مستقیماً بر اثر ضد میکروبی و کیفیت محصول نهایی تأثیر میگذارد. علاوه بر ضدعفونی، پلاسمای سرد حاوی اکسیژن میتواند ویژگیهای سطحی مواد غذایی مانند انرژی سطح و قابلیت مرطوب شدن را تغییر دهد، که در صنایع بستهبندی و فرآوری مواد غذایی کاربردی است.
مبانی علمی پلاسمای سرد و نقش اکسیژن
پلاسمای سرد بهعنوان چهارمین حالت ماده، شامل مخلوطی از یونها، الکترونها، مولکولهای خنثی و گونههای فعال شیمیایی است. برخلاف پلاسماهای داغ که دماهای هزاران درجه دارند، پلاسمای سرد دمایی نزدیک به محیط دارد، بنابراین میتواند با مواد حساس مانند میوهها، سبزیجات، گوشت و محصولات لبنی بدون ایجاد تخریب حرارتی تعامل کند. این ویژگی، پلاسمای سرد را به ابزاری منحصربهفرد در صنایع غذایی تبدیل کرده است.
پلاسمای سرد بر اساس منبع انرژی و نوع گاز پایه به چند دسته تقسیم میشود: پلاسماهای جریان غیر حرارتی، پلاسماهای تخلیه کرونا و پلاسماهای دیسک شعلهای. در همه این سیستمها، انتخاب گاز پایه اهمیت بالایی دارد، زیرا ترکیب گاز تعیینکننده گونههای فعال شیمیایی تولیدشده و در نتیجه اثرات ضد میکروبی و تغییرات سطحی مواد غذایی است.
در این میان، اکسیژن به دلیل توانایی ایجاد گونههای فعال اکسیژن (ROS) نقش محوری دارد. این گونهها شامل رادیکالهای هیدروکسیل (•OH)، اتمهای اکسیژن منفرد (O)، پراکسید هیدروژن (H₂O₂) و اکسیدهای نیتروژن در حضور هوا هستند. این ترکیبات قادرند به سرعت با لیپیدها، پروتئینها و RNA میباشند.'>اسیدهای نوکلئیک میکروبها واکنش داده و عملکرد آنها را مختل کنند. از نظر بیولوژیکی، این واکنشها منجر به تخریب دیواره سلولی، اختلال در متابولیسم و در نهایت مرگ سلولی میشوند.
یکی دیگر از اثرات اکسیژن در پلاسمای سرد، اکسیداسیون سطح مواد غذایی است که میتواند ویژگیهای فیزیکی مانند انرژی سطح، خیسشوندگی و حتی قابلیت بستهبندی را تغییر دهد. به عنوان مثال، اعمال پلاسمای سرد حاوی اکسیژن بر سطح سبزیجات میتواند به بهبود چسبندگی مواد پوششی و افزایش طول عمر نگهداری کمک کند.
تحقیقات نشان میدهد که غلظت اکسیژن در گاز پایه، شدت تخریب میکروبی و مدت زمان مورد نیاز برای ضدعفونی را به شدت تحت تأثیر قرار میدهد. افزایش نسبی اکسیژن معمولاً منجر به تشکیل بیشتر ROS و افزایش اثر ضد میکروبی میشود، اما باید دقت کرد که غلظت بسیار بالا ممکن است باعث اکسیداسیون بیش از حد مواد غذایی و تغییرات نامطلوب در رنگ و طعم گردد. بنابراین، بهینهسازی نسبت اکسیژن و شرایط عملیاتی، کلید موفقیت در استفاده صنعتی از پلاسمای سرد است.
همچنین، ترکیب اکسیژن با دیگر گازها مانند نیتروژن، آرگون یا هوا میتواند اثرات سینرژیک ایجاد کند. به عنوان نمونه، حضور آرگون به دلیل پایین آوردن آستانه تخلیه الکتریکی، سبب تولید پلاسمای پایدارتر و توزیع یکنواخت ROS میشود. این ترکیبها امکان کنترل دقیق سطح ضدعفونی و حداقل تغییرات کیفی در محصول را فراهم میآورند.
در نهایت، درک عمیق از مکانیسمهای فیزیکی و شیمیایی پلاسمای سرد و نقش اکسیژن، پایهای برای طراحی سیستمهای صنعتی مؤثر و ایمن است. این دانش امکان استفاده بهینه از پلاسمای سرد برای پردازش مواد غذایی، کاهش ضایعات، افزایش ماندگاری و ارتقای ایمنی محصول را فراهم میکند.
کاربردهای عملی پلاسمای سرد حاوی اکسیژن در پردازش مواد غذایی
فناوری پلاسمای سرد حاوی اکسیژن بهطور فزایندهای در صنایع غذایی بهعنوان یک روش نوین ضدعفونی، افزایش ماندگاری و حفظ کیفیت محصول شناخته میشود. برخلاف روشهای سنتی حرارتی و شیمیایی، پلاسمای سرد دمای پایینی دارد و امکان پردازش مواد حساس به گرما و ترکیبات فعال بیولوژیکی مانند ویتامینها، آنتیاکسیدانها و آنزیمها را بدون تخریب فراهم میکند. این فناوری به دلیل ایجاد گونههای فعال اکسیژن (ROS) به سرعت با میکروبها واکنش داده و سطح محصولات غذایی را بدون تغییرات عمده در بافت، رنگ و طعم ضدعفونی میکند.
۱. ضدعفونی میوهها و سبزیجات تازه
میوهها و سبزیجات تازه به دلیل سطح گسترده، رطوبت بالا و محیط مغذی، محیط مناسبی برای رشد باکتریها، کپکها و مخمرها هستند. استفاده از پلاسمای سرد حاوی اکسیژن، با تولید ROS، میتواند به سرعت دیواره سلولی میکروبها را تخریب کرده و متابولیسم آنها را مختل کند.
مطالعات نشان میدهند که اعمال پلاسمای سرد برای ۳–۵ دقیقه میتواند بار میکروبی سطح سیب، توت فرنگی، کاهو و اسفناج را بیش از ۹۰٪ کاهش دهد. در عین حال، خواص حسی مانند رنگ طبیعی، بافت ترد و طعم مطلوب حفظ میشود. علاوه بر این، پلاسمای سرد قادر است اسپورهای مقاوم میکروبی را نیز تحت تأثیر قرار دهد که معمولاً در روشهای شستشو یا ضدعفونی شیمیایی از بین نمیروند.
یکی از مزایای مهم پلاسمای سرد حاوی اکسیژن، کاهش نیاز به مواد شیمیایی نگهدارنده است. این موضوع علاوه بر کاهش هزینه، به بهبود سلامت مصرفکننده و کاهش خطر باقیماندن مواد شیمیایی در محصول کمک میکند.
۲. فرآوری محصولات پروتئینی
گوشت، مرغ و ماهی از جمله محصولاتی هستند که در معرض فساد میکروبی سریع قرار دارند. پلاسمای سرد حاوی اکسیژن میتواند سالمسازی سطحی گوشتها و ماهیها را فراهم کند و رشد باکتریهای مولد فساد مانند Escherichia coli و Listeria monocytogenes را کاهش دهد.
برخلاف روشهای حرارتی، این فناوری پروتئینها و آنزیمهای طبیعی گوشت را حفظ کرده و تغییرات شیمیایی ناخواسته را به حداقل میرساند. مطالعات نشان دادهاند که اعمال پلاسمای سرد برای ۱۰–۱۵ دقیقه، بار میکروبی سطحی گوشت را بهطور قابل توجهی کاهش میدهد، در حالی که تغییرات رنگ، طعم و بافت به حداقل میرسد.
یکی از چالشهای مهم در کاربرد پلاسمای سرد برای گوشت، اکسیداسیون چربیها است. اگر نسبت اکسیژن در گاز پایه بیش از حد زیاد باشد یا زمان پردازش طولانی شود، ممکن است منجر به تولید ترکیبات اکسید شده و تغییرات نامطلوب در طعم و بوی گوشت گردد. بنابراین، بهینهسازی نسبت اکسیژن، شدت پلاسما و مدت زمان اعمال آن ضروری است.
۳. محصولات لبنی و تخمیری
در محصولات لبنی و تخمیری مانند پنیر، ماست و محصولات پروبیوتیک، حفظ تعادل میکروبی و جلوگیری از رشد باکتریهای مضر اهمیت دارد. پلاسمای سرد حاوی اکسیژن میتواند سطح ظروف، بستهبندی و حتی سطح پنیرهای نرم را ضدعفونی کند بدون اینکه میکروارگانیسمهای مفید تحت تأثیر قرار گیرند.
این فناوری به ویژه در صنایع تولید پنیرهای نرم و محصولات پروبیوتیک ارزشمند است، زیرا امکان کاهش استفاده از نگهدارندههای شیمیایی و افزایش طول عمر محصول را فراهم میآورد. همچنین، استفاده از پلاسمای سرد باعث کاهش خطر آلودگی متقاطع در خطوط تولید میشود، به طوری که سطح تجهیزات و بستهبندیها بدون نیاز به شستشوی شیمیایی پیچیده، ضدعفونی میشوند.
۴. فرآوری بستهبندی و مواد غذایی آماده مصرف
با رشد بازار مواد غذایی آماده مصرف، نیاز به روشهای غیر شیمیایی برای ضدعفونی بستهبندی و محصولات داخلی افزایش یافته است. پلاسمای سرد میتواند سطح بستهبندیهای پلاستیکی، ظروف کاغذی و فیلمهای بستهبندی را به طور مؤثر ضدعفونی کند و از انتقال میکروب به داخل مواد غذایی جلوگیری نماید.
این روش به دلیل دمای پایین، آسیبی به بستهبندیهای پلاستیکی وارد نمیکند و اثر طولانیمدتی بر ایمنی محصول دارد. در صنایع تولید ساندویچها، سالادها و غذاهای آماده، استفاده از پلاسمای سرد میتواند مدت زمان انبارداری محصول را افزایش دهد و در عین حال کیفیت حسی محصول را حفظ کند.
۵. اثرات ترکیبی و کنترل کیفیت
زمان و شدت پردازش: تعیین زمان بهینه و شدت پلاسما بسیار مهم است؛ زمان کوتاه ممکن است اثر ضد میکروبی کافی ایجاد نکند و زمان طولانی میتواند باعث اکسیداسیون بیش از حد شود.
ترکیب گازها: ترکیب اکسیژن با نیتروژن یا آرگون میتواند اثرات سینرژیک ایجاد کرده و تولید ROS را یکنواخت نماید.
فاصله منبع پلاسما تا محصول: فاصله مناسب، شدت تخریب میکروبی و ایمنی محصول را تضمین میکند.
رطوبت و دمای محیط: رطوبت نسبی و دما، شدت واکنشهای اکسیداتیو و اثربخشی ضدعفونی را تحت تأثیر قرار میدهند و باید در طراحی فرآیند صنعتی مدنظر باشند.
۶. مزایای کاهش ضایعات غذایی
استفاده از پلاسمای سرد حاوی اکسیژن علاوه بر افزایش ایمنی و ماندگاری، به کاهش ضایعات غذایی کمک میکند. با کاهش رشد میکروبها و حفظ کیفیت محصول، مصرفکننده نهایی میتواند از محصولی تازهتر، سالمتر و با طول عمر بالاتر بهرهمند شود. این مزیت به ویژه در زنجیره توزیع میوهها و سبزیجات تازه و صنایع غذایی آماده مصرف اهمیت دارد، زیرا کاهش ضایعات منجر به کاهش هزینهها و بهبود پایداری محیطی میشود.
۷. مثالهای صنعتی و تحقیقات کاربردی
در یک مطالعه بر روی توت فرنگی و کاهو، اعمال پلاسمای سرد حاوی ۲۰٪ اکسیژن برای ۵ دقیقه، باعث کاهش بار میکروبی سطحی تا بیش از ۹۵٪ شد و رنگ و بافت محصول حفظ گردید.
در گوشت مرغ تازه، اعمال پلاسمای سرد حاوی اکسیژن به مدت ۱۰ دقیقه باعث کاهش Salmonella سطحی شد، بدون تغییر قابل توجه در طعم و رنگ گوشت.
در پنیرهای نرم و ماستهای بستهبندی شده، استفاده از پلاسمای سرد برای ضدعفونی بستهبندی، طول عمر مفید محصول را تا ۳۰٪ افزایش داد و نیاز به مواد نگهدارنده شیمیایی را کاهش داد.
مزایا، محدودیتها و مقایسه با روشهای سنتی
فناوری پلاسمای سرد حاوی اکسیژن، به دلیل ویژگیهای منحصر به فرد خود، جایگاه ویژهای در پردازش مواد غذایی پیدا کرده است. در ادامه به بررسی مزایا، محدودیتها و مقایسه آن با روشهای حرارتی و شیمیایی سنتی پرداخته میشود.
۱. مزایای استفاده از پلاسمای سرد حاوی اکسیژن
الف. ضدعفونی مؤثر بدون گرما:
یکی از بزرگترین مزایای پلاسمای سرد، توانایی ضدعفونی مواد غذایی بدون نیاز به دماهای بالا است. این ویژگی به ویژه برای مواد حساس به حرارت مانند میوهها، سبزیجات، گوشتها و محصولات لبنی اهمیت دارد. برخلاف پاستوریزهکردن حرارتی، خواص تغذیهای و حسی محصول حفظ میشود و تغییرات شیمیایی ناخواسته در پروتئینها، ویتامینها و آنتیاکسیدانها به حداقل میرسد.
ب. کاهش نیاز به مواد شیمیایی:
در روشهای سنتی ضدعفونی، اغلب از ترکیبات شیمیایی مانند هیپوکلریتها، پرکلرینها یا دیگر نگهدارندهها استفاده میشود. این مواد ممکن است در محصول باقی مانده و نگرانیهای بهداشتی ایجاد کنند. پلاسمای سرد حاوی اکسیژن میتواند بدون ایجاد این مشکلات، بار میکروبی سطحی را کاهش دهد و به افزایش ایمنی غذا کمک کند.
ج. افزایش طول عمر و کاهش ضایعات:
با کاهش رشد میکروبها و حفظ کیفیت حسی، استفاده از پلاسمای سرد موجب افزایش طول عمر مواد غذایی میشود. این امر به ویژه در میوهها و سبزیجات تازه و محصولات آماده مصرف ارزشمند است و منجر به کاهش ضایعات و صرفهجویی اقتصادی و محیطی میگردد.
د. اثرات سینرژیک با گازهای دیگر:
ترکیب اکسیژن با آرگون یا نیتروژن، علاوه بر افزایش یکنواختی ROS، امکان کنترل دقیقتر فرآیند را فراهم میکند و اثر ضد میکروبی را بدون آسیب به محصول افزایش میدهد. این ویژگی باعث میشود پلاسمای سرد به گزینهای انعطافپذیر برای صنایع مختلف تبدیل شود.
۲. محدودیتها و چالشها
با وجود مزایا، پلاسمای سرد حاوی اکسیژن دارای محدودیتهایی نیز هست:
اکسیداسیون بیش از حد: غلظت بالای اکسیژن و زمان پردازش طولانی ممکن است باعث اکسیداسیون چربیها، تغییر رنگ و طعم نامطلوب در محصولات پروتئینی و سبزیجات شود.
عمق نفوذ محدود: پلاسما عمدتاً سطح مواد غذایی را ضدعفونی میکند و نفوذ آن به بافتهای داخلی محدود است. بنابراین، برای مواد دارای سطح بزرگ یا با ساختار پیچیده، نیاز به طراحی دقیق سیستمهای صنعتی وجود دارد.
هزینه تجهیزات و انرژی: نصب و نگهداری سیستمهای پلاسما نیازمند سرمایهگذاری اولیه و مصرف انرژی است، هرچند در بلندمدت این هزینهها با کاهش ضایعات و مواد شیمیایی جبران میشود.
نیاز به بهینهسازی فرآیند: هر نوع ماده غذایی، نیاز به شرایط خاصی از نسبت اکسیژن، شدت پلاسما، زمان و فاصله منبع تا محصول دارد تا اثر ضد میکروبی حداکثر شود و آسیب کیفیتی حداقل.
۳. مقایسه با روشهای سنتی
الف. روشهای حرارتی:
روشهای حرارتی مانند پاستوریزهکردن و استرلیزاسیون مؤثر و سریع هستند، اما با تخریب ترکیبات حساس به گرما و تغییر بافت و طعم محصول همراهند. در مقابل، پلاسمای سرد حاوی اکسیژن بدون گرما و تخریب کیفیت، امکان ضدعفونی سطحی را فراهم میکند.
ب. روشهای شیمیایی:
مواد شیمیایی ضدعفونی مانند کلر، پراکسیدها یا اسیدها، میتوانند مؤثر باشند اما احتمال باقی ماندن مواد شیمیایی و ایجاد تغییرات طعمی وجود دارد. پلاسمای سرد با تولید ROS به صورت لحظهای و تجزیه سریع در هوا، این مشکل را حل میکند و اثری از باقیماندههای شیمیایی بر محصول نمیگذارد.
ج. ترکیب روشها:
در بسیاری از صنایع، ترکیب پلاسمای سرد با روشهای سنتی نیز مورد بررسی قرار گرفته است. بهعنوان مثال، پیشپردازش با پلاسما و سپس بستهبندی تحت شرایط سرد، باعث افزایش طول عمر و کاهش میکروبهای مقاوم میشود. این ترکیبهای هوشمند میتوانند بهترین نتایج را از هر دو روش فراهم کنند.
۴. نکات بهینهسازی صنعتی
تعیین نسبت اکسیژن بهینه: برای هر نوع ماده غذایی، نسبت اکسیژن در گاز پایه باید به دقت تعیین شود تا اثر ضد میکروبی حداکثر و تغییرات کیفیتی حداقل باشد.
کنترل زمان و شدت پلاسما: زمان کوتاه ممکن است اثر کافی نداشته باشد، و زمان طولانی باعث اکسیداسیون و تغییر رنگ میشود.
پایش دما و رطوبت محیط: حتی در پلاسمای سرد، دمای محیط و رطوبت نسبی میتوانند شدت واکنشهای ROS را تغییر دهند.
طراحی هندسی تجهیزات: فاصله و زاویه تابش پلاسما به محصول باید به گونهای باشد که پوشش سطحی یکنواخت ایجاد شود و تمام نقاط محصول در معرض گونههای فعال قرار گیرند.
اثرات پلاسمای سرد حاوی اکسیژن بر انواع مواد غذایی
| نوع محصول | مکانیسم اصلی | اثرات مشاهده شده | مزایا | محدودیتها |
| میوهها و سبزیجات تازه | تولید ROS و تخریب دیواره سلولی میکروبها | کاهش بار میکروبی تا ۹۵٪، حفظ رنگ و بافت | ضدعفونی بدون مواد شیمیایی، افزایش طول عمر، کاهش ضایعات | حساسیت به اکسیداسیون سطحی، نفوذ محدود |
| گوشت و محصولات پروتئینی | اکسیداسیون سطحی چربی و پروتئین، تخریب باکتریها | کاهش باکتریهای مولد فساد، حفظ بافت و طعم | ضدعفونی بدون گرما، حفظ پروتئین و آنزیمها | اکسیداسیون چربی در صورت پردازش طولانی، تغییر رنگ |
| محصولات لبنی و تخمیری | ROS سطحی و کاهش بار میکروبی بستهبندی | افزایش طول عمر، کاهش رشد باکتریهای مضر | کاهش استفاده از نگهدارندهها، حفظ میکروبیوم مفید | اثر محدود به سطح، نیاز به بهینهسازی زمان و نسبت گاز |
| بستهبندی و مواد آماده مصرف | تخریب میکروبهای سطحی بستهبندی و ظروف | کاهش خطر آلودگی متقاطع، افزایش ایمنی محصول | افزایش ماندگاری، حفظ کیفیت بستهبندی | نفوذ محدود به مواد داخل بسته، نیاز به طراحی مناسب تجهیزات |
فناوری پلاسمای سرد حاوی اکسیژن بهعنوان یک ابزار نوین در پردازش مواد غذایی، ترکیبی از اثربخشی ضد میکروبی، حفظ کیفیت محصول و کاهش ضایعات را ارائه میدهد. بررسیهای علمی و تجربی نشان میدهد که این فناوری، با تولید گونههای فعال اکسیژن (ROS)، میتواند سطح میکروبی محصولات مختلف از میوهها و سبزیجات تازه تا گوشت و محصولات لبنی را کاهش دهد، بدون آنکه خواص حسی و تغذیهای محصول به شکل قابل توجهی آسیب ببیند.
یکی از مزایای کلیدی پلاسمای سرد، توانایی جایگزینی یا کاهش استفاده از روشهای سنتی حرارتی و شیمیایی است. برخلاف پاستوریزاسیون حرارتی، پلاسمای سرد دمای محیط را حفظ میکند و باعث تخریب ترکیبات حساس نمیشود. همچنین، برخلاف نگهدارندههای شیمیایی، هیچگونه باقیماندهای از مواد فعال شیمیایی روی محصول باقی نمیگذارد و نگرانیهای بهداشتی و طعمی را کاهش میدهد.
مطالعات کاربردی نشان دادهاند که اعمال پلاسمای سرد حاوی ۱۵–۲۰٪ اکسیژن به مدت ۳–۱۵ دقیقه بسته به نوع محصول، میتواند بیش از ۹۰٪ کاهش بار میکروبی سطحی ایجاد کند. در میوهها و سبزیجات، رنگ و بافت حفظ میشود، در گوشتها پروتئینها و آنزیمها بدون تغییر باقی میمانند، و در محصولات لبنی و بستهبندیها، طول عمر محصول به طور قابل توجهی افزایش مییابد.
با وجود مزایا، محدودیتهایی نیز وجود دارد که باید در طراحی فرآیند صنعتی در نظر گرفته شود:
اکسیداسیون بیش از حد: نسبت اکسیژن و زمان پردازش باید بهینه شود تا تغییر رنگ، طعم و بافت محصولات به حداقل برسد.
نفوذ سطحی محدود: پلاسما عمدتاً سطح محصول را ضدعفونی میکند و برای بافتهای داخلی یا میکروبهای عمیق، نیاز به طراحی ویژه تجهیزات است.
هزینه سرمایهگذاری و انرژی: سیستمهای پلاسما نیازمند تجهیزات خاص و مصرف انرژی هستند، هرچند این هزینهها با کاهش ضایعات و مواد شیمیایی جبران میشود.
پیشنهادات صنعتی
برای بهرهبرداری موفق از پلاسمای سرد حاوی اکسیژن در صنایع غذایی، نکات زیر توصیه میشود:
بهینهسازی نسبت گاز و زمان پردازش: با آزمایشهای اولیه، شرایط ایدهآل برای هر نوع ماده غذایی تعیین شود.
کنترل شرایط محیطی: دما، رطوبت و جریان هوا میتوانند اثر ROS را تغییر دهند و باید کنترل شوند.
ترکیب با دیگر گازها یا روشها: ترکیب اکسیژن با نیتروژن یا آرگون و یا اعمال همزمان با روشهای سردسازی یا بستهبندی هوشمند، اثر ضد میکروبی و ماندگاری را افزایش میدهد.
طراحی تجهیزات مناسب: فاصله و زاویه تابش پلاسما باید یکنواختی پوشش سطحی و دسترسی کامل به نقاط مختلف محصول را تضمین کند.
————————————————–
منابع
Misra, N. N., Pankaj, S. K., & Keener, K. M. (2016). Cold Plasma in Food and Agriculture. Annual Review of Food Science and Technology, 7, 79–99.
Niemira, B. A. (2012). Cold plasma decontamination of foods. Annual Review of Food Science and Technology, 3, 125–142.
Ouf, S. A., et al. (2020). Application of cold plasma technology for food safety and quality: A review. Food and Bioprocess Technology, 13, 1–23.
Misra, N. N., & Jo, C. (2017). Cold plasma in foods: Novel food processing technology. Trends in Food Science & Technology, 67, 46–55.
Lukes, P., et al. (2014). Cold plasma in food technology: Methods, mechanisms, and applications. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 54(1), 29–49.
Pankaj, S. K., et al. (2018). Applications of cold plasma technology in food packaging. Trends in Food Science & Technology, 77, 10–23.