دستگاه اندازهگیری نقطه شبنم (Dew Point Meter) ابزاری است که برای تعیین نقطه شبنم (Dew Point) استفاده میشود. نقطه شبنم دمایی است که در آن، هوا به حدی سرد میشود که بخار آب موجود در آن به حالت مایع (شبنم) تبدیل میشود. این دستگاهها در صنایع مختلف مانند هواشناسی، HVAC (تهویه مطبوع)، صنایع غذایی، دارویی و فرآیندهای صنعتی کاربرد دارند.
این دستگاهها معمولاً از یک سنسور رطوبت (مانند سنسور خازنی یا مقاومتی) و یک سنسور دما استفاده میکنند. با اندازهگیری رطوبت نسبی و دمای هوا، نقطه شبنم محاسبه میشود. برخی از مدلهای پیشرفتهتر نیز قادر به اندازهگیری مستقیم نقطه شبنم هستند.
– کنترل رطوبت در سیستمهای گرمایش، تهویه و تهویه مطبوع.
– جلوگیری از تشکیل میعان (condensation) در کانالها و تجهیزات.
– کنترل رطوبت در فرآیندهای تولید و نگهداری مواد غذایی.
– جلوگیری از فساد مواد غذایی ناشی از رطوبت بالا.
– حفظ شرایط رطوبتی مناسب در اتاقهای تمیز (Clean Rooms) و انبارهای دارو.
– جلوگیری از تخریب داروها به دلیل رطوبت.
– اندازهگیری نقطه شبنم در گازهای طبیعی برای جلوگیری از تشکیل آب در خطوط لوله.
– جلوگیری از خوردگی تجهیزات به دلیل رطوبت.
– کنترل رطوبت در فرآیندهای شیمیایی حساس.
– جلوگیری از واکنشهای ناخواسته ناشی از رطوبت.
– کنترل رطوبت در خطوط تولید قطعات الکترونیکی.
– جلوگیری از آسیبهای ناشی از رطوبت به مدارهای الکترونیکی.
– اندازهگیری رطوبت در محیطهای آزمایشی و عملیاتی.
– جلوگیری از تشکیل یخ در سیستمهای سوخت و هواپیما.
– کنترل رطوبت در خطوط تولید و رنگآمیزی خودرو.
– جلوگیری از تشکیل میعان در مخازن سوخت و سیستمهای تهویه.
– کنترل رطوبت در فرآیندهای چاپ برای جلوگیری از تغییر ابعاد کاغذ.
– حفظ کیفیت محصولات بستهبندی شده.
– کنترل رطوبت در فرآیندهای تولید پارچه و الیاف.
– جلوگیری از آسیبهای ناشی از رطوبت به مواد نساجی.
– کنترل رطوبت در فرآیندهای خشککردن چوب.
– جلوگیری از تغییر ابعاد و ترکخوردگی چوب.
– کنترل رطوبت در فرآیندهای تولید کاغذ.
– جلوگیری از تغییر ابعاد و کیفیت کاغذ.
– کنترل رطوبت در فرآیندهای تولید پلاستیک.
– جلوگیری از تشکیل حبابهای هوا در محصولات پلیمری.
– اندازهگیری نقطه شبنم در گازهای خروجی از نیروگاهها.
– جلوگیری از خوردگی تجهیزات به دلیل رطوبت.
– کنترل رطوبت در گلخانهها و انبارهای محصولات کشاورزی.
– جلوگیری از فساد محصولات ناشی از رطوبت.
– کنترل رطوبت در مصالح ساختمانی مانند بتن و گچ.
– جلوگیری از رشد قارچ و کپک در ساختمانها.
– کنترل رطوبت در انبارهای تسلیحات و تجهیزات نظامی.
– جلوگیری از خوردگی و آسیب به تجهیزات.
– اندازهگیری رطوبت در کشتیها و زیردریاییها.
– جلوگیری از تشکیل میعان در سیستمهای الکترونیکی و مکانیکی.
– اندازهگیری نقطه شبنم برای پیشبینی وضعیت آبوهوا.
– مطالعه تغییرات اقلیمی و رطوبت جو.
– استفاده در آزمایشگاهها برای مطالعه رفتار رطوبت در مواد مختلف.
– کاربرد در تحقیقات مربوط به انرژی و محیط زیست.
مزایا:
دستگاههای اندازهگیری نقطه شبنم بر اساس یکی از روشهای زیر عمل میکنند:
این روش یکی از دقیقترین روشها برای اندازهگیری نقطه شبنم است. مراحل کار به شرح زیر است:
در این روش، دستگاه از سنسورهای رطوبت و دما استفاده میکند:
که در آن
– Td: نقطه شبنم (بر حسب درجه سانتیگراد).
– T: دمای محیط (بر حسب درجه سانتیگراد).
– RH: رطوبت نسبی (بر حسب درصد).
– a و b: ثابتهای تجربی.
در برخی دستگاههای پیشرفته، سنسورها به طور مستقیم نقطه شبنم را اندازهگیری میکنند. این روش معمولاً در دستگاههای صنعتی و با دقت بالا استفاده میشود.
– کیفیت سنسورها: سنسورهای با کیفیت بالا دقت اندازهگیری را افزایش میدهند.
– کالیبراسیون: دستگاه باید به طور منظم کالیبره شود تا دقت آن حفظ شود.
– شرایط محیطی: دما، فشار و رطوبت محیط میتوانند بر عملکرد دستگاه تأثیر بگذارند.
– روش خنککردن آینه: دقت بسیار بالا، اما هزینهبر و نیاز به نگهداری بیشتر.
– روش سنسورهای رطوبت: سادهتر و مقرونبهصرفه، اما دقت کمی کمتر.
– روش اندازهگیری مستقیم: دقت بالا و سریع، اما هزینهبرتر.
دستگاههای پرتابل: سبک و قابل حمل، مناسب برای اندازهگیریهای میدانی و بررسیهای موردی در مکانهای مختلف صنعتی.این دستگاهها برای اندازهگیری در مکانهای مختلف مناسباند.
دستگاههای ثابت: نصب دائم در خطوط تولید، مقاوم در برابر شرایط محیطی سخت با قابلیت اتصال به سیستمهای کنترلی. این دستگاههای ثابت برای کاربردهای مداوم و پیوسته استفاده میشوند.
آنالایزر های آنلاین: پایش مداوم و بلادرنگ با امکان هشداردهی خودکار و انتقال دادهها به سیستمهای مدیریتی.
دمای نقطه شبنم: اندازهگیری دقیق دمای نقطه شبنم (°Ctd).
رطوبت نسبی: اندازهگیری رطوبت نسبی (٪RH) در محیط.
دما: اندازهگیری دمای محیط (°C).
فشار: اندازهگیری فشار محیط (بار).
منابع:
